A096(2014) Advies Rol ecologie bij nieuwe bodemregelgeving

pdf A096(2014) Advies Rol ecologie bij nieuwe bodemregelgeving

De Technische commissie bodem (TCB) heeft op verzoek van het ministerie van Infrastructuur en Milieu een verkenning gemaakt van de wijze waarop ecologie onderdeel kan uitmaken van beoordelingskaders voor bodem. Hierbij wordt geanticipeerd op een aantal verwachte wijzigingen van de bodemregelgeving. Voorwaarden zijn dat de ecologie van de bodem bij het omgaan met bodemkwaliteit goed is te borgen door gemeenten en dat het niveau van bescherming in de nieuwe situatie vergelijkbaar blijft met het niveau hiervan in de huidige situatie. De huidige beoordelingskaders voor bodemkwaliteit gaan vooral over ‘klassieke’ verontreiniging met organische microverontreinigingen en zware metalen. Bij het aspect ecologie gaat het om risico’s voor het bodemecosysteem, wat gedetailleerd is uitgewerkt in risicogrenzen, normen en beoordelingsinstrumenten. Het aspect bodemecologie is echter veel meeromvattend dan ecologische risico’s veroorzaakt door klassieke bodemverontreiniging alleen. De TCB stelt een beoordelingskader voor waarin zowel de kansen van het bodemecosysteem als de gevolgen van verschillende soorten aantastingen daarvan in beschouwing worden genomen. Zowel de kansen als de aantastingen worden uitgedrukt in hun betekenis voor de ecosysteemdiensten waar de bodem aan bijdraagt, zoals waterberging en bodemvruchtbaarheid. Aantastingen van de bodem zijn naast de klassieke verontreinigingen ook verdichting, erosie, vermesting, verzuring, verzilting, ziekten en plagen, aantasting van biodiversiteit (soorten, microbiële processen, habitat), verstoring van de vochttoestand en afdekking. Het beoordelingskader moet gericht zijn op gestage verbetering van de bodemkwaliteit en daarmee de verbetering van de levering van ecosysteemdiensten. De bestaande risicogrenzen en beoordelingsmethoden voor ecologische risico’s van bodemverontreiniging kunnen, met enige aanpassing, onderdeel blijven van het nieuwe beoordelingskader. Voor de andere bodemkwaliteitsaspecten, zoals bijvoorbeeld structuur, vochttoestand en biodiversiteit, adviseert de TCB om hulpmiddelen voor de beoordeling op te stellen. De Omgevingswet biedt als kans om alle aspecten van de fysieke leefomgeving (bodem, water, lucht en ruimte) in samenhang te beschouwen. Het beoordelingskader voor bodem en ecologie moet deel uitmaken van een dergelijk breder afwegingskader. Er zijn hiervoor al verschillende afwegingskaders beschikbaar, gericht op duurzame gebiedsontwikkeling. Een lokale aantasting of verbetering van de fysieke leefomgeving kan niet los worden gezien van de betekenis hiervan voor de wijdere omgeving en omgekeerd zijn de ambities en ontwikkelingen in de omgeving van invloed op lokale afwegingen. Een beoordeling van de functionaliteit en aantastingen van het lokale bodemecosysteem en de afweging van opties voor eventuele verbetering moeten dus altijd plaatsvinden in relatie tot de omgeving. Het beoogde Omgevingsplan in de Omgevingswet kan een kader scheppen voor de lokale afwegingen. Er kan met één beoordelingskader voor zowel stedelijk als landelijk gebied worden volstaan.

design by Het Lab | build by nieta